De nieuwe samenstelling van de Eerste Kamer is zelden zo belangrijk geweest voor de stabiliteit van de landelijke politiek. Dat heeft ons er mede toe bewogen nu een StemWijzer Eerste Kamer te maken. Maar we realiseren ons dat er ook in andere gevallen hele goede redenen voor zijn, je stemt telt echt dubbel. De huidige politieke situatie is zeker de aanleiding geweest, maar niet de reden dat we dit nu doen. Er zal vanaf nu altijd een StemWijzer Eerste Kamer worden gemaakt.
naar boven ...Omdat in het geval van de getrapte of indirecte verkiezing van de Eerste Kamer, de uitslag bij de Provinciale Statenverkiezingen belangrijk is. De 564 nieuwe Statenleden die worden gekozen, kiezen namelijk op 23 mei onze 75 Eerste Kamerleden. Indirect telt uw stem op 2 maart dus dubbel.
Overigens maakte ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat in 2008 ook een StemWijzer voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen van dat jaar. Daarnaast vertaalde ProDemos Duitse en Franse StemWijzers naar het Nederlands. Het gaat in alle gevallen om verkiezingen waar Nederlanders geen stemrecht hebben. Maar ze hebben wel een educatieve functie en dat is ook de voornaamste rol van de StemWijzer.
Dat kan je vinden, maar zo zit ons kiesstelsel nu eenmaal niet in elkaar. Veel regionale afdelingen van de landelijke politieke partijen en regionale partijen vinden het niet zo leuk dat de komende campagneperiode voor de Provinciale Statenverkiezingen een sterk landelijk karakter zal krijgen. Veel van de landelijke partijleiders en prominente kandidaat-lijsttrekkers voor de Eerste Kamer zullen veel in de media verschijnen. Maar het effect is wel dat de Provinciale Statenverkiezingen nog nooit zoveel aandacht hebben gekregen.
naar boven ...Dat kan juist omdat het bij die twee verkiezingen om heel verschillende onderwerpen gaat. De ene gaat over de provinciale politiek, de ander over de landelijke politiek. Voor beide StemWijzers zijn dus andere stellingen gemaakt. Dat maakt deze verkiezingen juist zo bijzonder. Je kunt maar één keer stemmen, maar het gaat wel over verschillende zaken. Als kiezer moet je zelf bepalen wat je de doorslag laat geven in het stemhokje.
naar boven ...De Eerste Kamer heeft andere rechten en een andere manier van werken dan de Tweede Kamer, maar zij gaat over bijna dezelfde onderwerpen. Maar de Eerste Kamer gaat bijvoorbeeld niet over het sturen van troepen naar het buitenland, dus hier geen stelling over Kunduz.
naar boven ...
De kandidaatstelling voor de Eerste Kamer sluit pas ruim na de Provinciale Statenverkiezingen. Met een beetje pech is er een partij teveel of te weinig in deze StemWijzer opgenomen, maar die kans is klein. Leden van de Provinciale Staten stemmen op hun partijgenoten die zich hebben gekandideerd voor de Eerste Kamer. Er zullen dus tussentijds geen nieuwe partijen bijkomen.
De StemWijzer wordt gemaakt voor alle Nederlandse kiezers. Daarom zijn alle partijen meegenomen die op 2 maart in alle 12 provincies op het stembiljet staan. Alleen de Onafhankelijke Senaats Fractie (OSF) in de Eerste Kamer zal je niet op het stembiljet herkennen. Dat is immers een samenwerkingsverband van momenteel 16 verschillende fracties van regionale partijen in de 12 Provinciale Staten. Zie: http://www.osf.nl
voor de aangesloten partij in jouw provincie.
De StemWijzer wordt gemaakt voor alle Nederlandse kiezers. Daarom zijn alle partijen meegenomen die op 2 maart in alle 12 provincies op het stembiljet staan. Alleen de Onafhankelijke Senaats Fractie (OSF) in de Eerste Kamer zal je niet op het stembiljet herkennen. Dat is immers een samenwerkingsverband van momenteel 16 verschillende fracties van regionale partijen in de 12 Provinciale Staten. Zie: http://www.osf.nl voor de aangesloten partij in jouw provincie.
naar boven ...
Nee. Omdat de Eerste Kamerverkiezingen vrij bijzonder zijn, heeft de redactie van de StemWijzer zelf de standpunten van de partijen per stelling vastgesteld. Normaal gesproken laat de redactie de partijen zelf hun standpunt bepalen en hun toelichting schrijven, de redactie kan die controleren op basis van de verkiezingsprogramma’s voor die verkiezingen. Maar voor de Eerste Kamerverkiezingen zijn er geen programma’s. De redactie wilde voorkomen dat niet te controleren was of partijen een correct kloppend antwoord gaven. Daarom heeft de redactie ditmaal zelf de standpunten toegekend, maar in de toelichting de bron duidelijk genoemd. Daarin is een volgorde van belangrijkheid gehanteerd, gebaseerd op chronologie en status van de tekst. In volgorde: het gedoogakkoord en regeerakkoord (inclusief de bijlages); recente stemmingen en uitspraken in de Tweede Kamer en recente uitspraken in de media; de eerdere standpunten en toelichtingen bij de StemWijzer Tweede Kamerverkiezingen 2010; de verkiezingsprogramma’s Tweede Kamerverkiezingen 2010; en tenslotte eventueel standpunten op partijwebsites.
U kunt vertrouwen op de professionaliteit en neutraliteit, onpartijdigheid en onafhankelijkheid van de redactie.
Voor de verkiezingen van de Eerste Kamer schrijven politieke partijen geen verkiezingsprogramma’s. Want wat betreft de verkiezingen zullen alleen PS-leden van de partij zelf op hun partijgenoten stemmen. Wat betreft de inhoud wijken de fracties in de Eerste Kamer nauwelijks af van wat hun fractie in de Tweede Kamer vindt. De Eerste Kamerfracties kijken meer naar de nauwkeurigheid en haalbaarheid van wetsvoorstellen maar hebben inhoudelijk geen andere opvattingen.
De standpunten van de partijen zijn gebaseerd op de standpunten en toelichtingen van de StemWijzer en de verkiezingsprogramma’s voor de Tweede Kamerverkiezingen 2010. Voor de VVD, PVV en CDA hebben we aanvullend gekeken of ze in het gedoogakkoord en regeerakkoord nieuwe of aangepaste standpunten hebben gepresenteerd. Die laatsten hebben we dan als de geldige standpunten beschouwd. Als andere politieke partijen daar geen uitspraak over deden, hebben we aanvullend gekeken of stemmingen in de Eerste en Tweede Kamer of actuele uitspraken in de pers over vergelijkbare onderwerpen duidelijk maakten hoe de partij over dit onderwerp dacht. Ook voor de OSF, waar geen programma van beschikbaar is, is dat zo gedaan. De OSF heeft daarnaast (nog) geen programma beschikbaar maar wel een website met een lijst standpunten. De partij 50PLUS doet expliciet aan de huidige Provinciale Statenverkiezingen mee om in de Eerste Kamer te komen en heeft hiervoor een speciaal verkiezingsprogramma geschreven.
Nee. Het Huis voor democratie en rechtsstaat, de maker van de StemWijzer is onafhankelijk, neutraal en onpartijdig en zou nooit op basis van politieke voorkeur besluiten een StemWijzer te maken. Er is wel een vrij unieke situatie ontstaan in de Nederlandse politiek, nl. de vorming van een minderheidskabinet. Daardoor krijgen deze Provinciale Statenverkiezingen heel veel aandacht. Dat is de aanleiding geweest nu ook voor de Eerste Kamer een StemWijzer te maken. Overigens zijn er vroeger al eens eerder minderheidskabinetten geweest, in de jaren zeventig bijvoorbeeld. Helaas bestond de StemWijzer toen nog niet.
naar boven ...