| ^
Met welke browsers is de StemWijzer te gebruiken?
We willen natuurlijk het liefst dat de StemWijzer voor iedereen toegankelijk is, onafhankelijk van het gebruikte systeem en de software. Maar de ontwikkelingen op internet gaan razendsnel en die honderd procent toegankelijkheid valt niet te garanderen. Als norm hanteren we de toegankelijkheid van alle gangbare browsers (Internet Explorer, Firefox, Netscape, Mozilla, Opera), in combinatie met de meest gebruikte platforms Windows, Linux en Mac (FF en Safari).
^
Hoe komt het resultaat van de StemWijzer tot stand? Zit daar een speciale rekenmethode achter?
De StemWijzer heeft verschillende rekenmethodes gehad om het resultaat te berekenen, die alle uitgingen van de opvatting dat het eenvoudig uit moet zijn hoe het resultaat tot stand komt. Lange tijd is gewerkt met de zogenaamde city-blockmethode, waarbij de kortste afstand tussen de gebruiker en de partij berekend wordt. Naarmate de gebruiker en de partijen meer tegengestelde antwoorden hebben, worden ze op grotere afstand van elkaar gezet. Over de puntentoekenning en de berekening van de afstand van de tussenpositie zijn vele discussies te voeren.
Om het nog eenvoudiger te maken is vanaf de Provinciale Statenverkiezingen van 2007 de methode van de meeste overeenkomst ingevoerd. Iedere stelling waarbij gebruiker en partij hetzelfde antwoord geven wordt als een punt geteld; wanneer na beantwoording van alle stellingen extra gewicht aan een stellingonderwerp wordt toegekend, wordt dat als een extra stelling meegeteld. In het resultaatscherm komt zo de partij bovenaan te staan waarmee de meeste overeenkomst is. In de matrix onder de rangorde van partijen is precies te zien hoe dat zit. De gebruiker kan tot in detail zijn standpunten met die van de partijen vergelijken.
^
Hoe is de StemWijzer Provinciale Staten gemaakt? Zijn de partijen daarbij betrokken geweest?
De StemWijzer is gemaakt door het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP). Het IPP is een landelijke, niet-partijgebonden organisatie die zich ten doel stelt maatschappelijke en politieke participatie te bevorderen. De stellingen in de StemWijzer zijn vooral gebaseerd op de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen waaruit we de onderwerpen selecteren waar de partijen (veel) van mening over verschillen. De partijen hebben soms waardevolle suggesties ter verbetering van de stellingen, maar de eindverantwoordelijkheid berust bij het IPP. De stellingen worden voorgelegd aan de partijen met de vraag om ze volgens het partijstandpunt te beantwoorden. Op basis daarvan wordt de uiteindelijke selectie gemaakt, waarbij vooral gekeken wordt naar de 'discriminerende werking', de (grote) tegenstellingen tussen de partijen op de verschillende punten, en naar de spreiding van onderwerpen. Partijen worden vervolgens in de gelegenheid gesteld om op de stellingen toelichtingen te schrijven. De StemWijzer wijst de partijen daarbij uitdrukkelijk op de eigen verantwoordelijkheid.
^
Waarom komen bepaalde belangrijke onderwerpen in de provinciale StemWijzers niet aan bod?
Moeilijke vraag. Wie bepaalt welke onderwerpen belangrijk zijn en welke niet? De regering, de partijen, de media en zeker het publiek, de kiezers, hebben daar zeer uiteenlopende meningen over. Bij de selectie van stellingen voor de StemWijzer kijken we vooral naar onderwerpen waarover partijen (sterk) van mening met elkaar verschillen. Dat is al moeilijk genoeg, want partijen zijn het over een heleboel belangrijke onderwerpen heel vaak met elkaar eens. Om maar eens iets te noemen: een schoon en veilig Nederland, een efficiënte aanpak van de criminaliteit en inenting bij de uitbraak van dierziekten. Vanuit de opvatting dat politiek kiezen inhoudt, heb je niets aan een stelling over een dergelijk belangrijk onderwerp.
^
Wat moet ik antwoorden als het ik alleen onder bepaalde voorwaarden met een stelling eens ben?
Het beste is in dit geval 'Geen van beide' te antwoorden. Het hangt er vooral vanaf hoe zwaar die bepaalde voorwaarden voor uzelf wegen. Raadpleeg vooral ook de toelichting op de standpunten die de partijen aan bij de stellingen geven. Dat kan u wellicht op andere gedachten en een 'wijzere' stellingname brengen.
^
Sommige stellingen zijn voor meerdere uitleg vatbaar. Waarom zijn de stellingen niet duidelijker?
De politiek is roemrucht vanwege zijn taalgebruik. Zeker de Nederlandse politiek met zijn vele partijen blinkt uit in verhullend taalgebruik, compromisteksten, nauw luisterende nuances. Het goed formuleren van een stelling komt vooral neer op het balanceren tussen het vereiste om klare, duidelijke taal te verschaffen en het recht doen aan het standpunt of de standpunten van een partij, die nu eenmaal in hun eigen taal proberen kiezers voor zich te winnen. Bij alle StemWijzers hebben we veel aandacht besteed aan het in zo eenvoudig mogelijk Nederlands formuleren van de stellingen.
^
Als ik in de StemWijzer bij alle stellingen hetzelfde antwoord 'eens', 'oneens', of 'weet niet' aanklik krijg ik de mededeling dat ik onvoldoende serieuze antwoorden gegeven heb om een resultaat te kunnen verstrekken. Hoe zit dat nu precies?
De gedachte dat een computer vooral geschikt is om volledig geautomatiseerde handelingen te verrichten is kennelijk nog steeds wijd verspreid. Dertig keer hetzelfde antwoord aanklikken lijkt haast een vorm van zinloos stemgeweld. De StemWijzer bestaat uit onderling tegenstrijdige stellingen, wie het 'eens' is met stelling A, komt vaak logischerwijs uit bij 'oneens' op stelling B. Er is geen partij die op alle stellingen hetzelfde heeft geantwoord. Hoe het precies zit kan nagegaan worden door in het resultaatscherm de eigen stellingname te vergelijken met die van de partijen. De uitkomst bij het dertig keer op dezelfde toets drukken berust op toeval.
^
Waarom kom ik bij de 'verkeerde' partij uit?
Verwacht van ons geen oordeel wat een goede of een verkeerde partij is. Wel is bekend dat de StemWijzer soms verrassende uitkomsten heeft; mensen die hoewel ze tegengestelde meningen hebben op het gebied van ethische kwesties bij voorbeeld het advies krijgen op een christelijke partij te stemmen. Maar de StemWijzer gaat over dertig onderwerpen en kennelijk kom je door je antwoorden op al die andere minder ethische vragen toch het dichtst bij de christelijke partijen uit. De partijen is gevraagd de stellingen naar eer en geweten te beantwoorden en van de bezoekers wordt hetzelfde gevraagd. Wie dan bij een partij uitkomt, die niet de gewoonlijke keuze is, is wellicht geneigd het programma de schuld te geven. Aan de andere kant, zo blijkt uit onderzoek, wordt het 'verrassingseffect' van de StemWijzer hoog gewaardeerd, het biedt een prima aanzet voor discussie, voor ons als makers de belangrijkste functie van de StemWijzer.
^
Hoe weet ik of de partijen hun beloftes ook nakomen?
Ook in de politiek is de weg naar de hel geplaveid met goede voornemens. Er is geen enkele garantie dat een partij de beloftes, gedaan in de programma's, kan waarmaken. Politiek is een zaak van compromissen sluiten, onderhandelen en besluitvorming langs ingewikkelde procedures. Daarom zullen partijen doorgaans slechts gedeeltelijk slagen in het nakomen van hun beloften.
^
Hoe verklaren jullie het verschil tussen de resultaten voor de partijen en de verkiezingsuitslag?
De bezoekers van de StemWijzer vormen geen representatieve steekproef van de kiesgerechtigde bevolking: via internet kan men vierentwintig uur per dag, zeven dagen in de week zo vaak men wil de StemWijzer doen. Ook in het onderwijs, bij jongeren die nog geen stemrecht hebben, is de StemWijzer een veelgebruikte test. De StemWijzer is dan ook niet te vergelijken met bij voorbeeld opiniepeilingen, laat staan met de werkelijke verkiezingsuitslag. Bij opiniepeilingen staat de vraag centraal: 'wat zou u stemmen, wanneer er vandaag verkiezingen zouden zijn'. De StemWijzer vraagt, los van de waan van de dag, een oordeel over dertig onderwerpen waarover partijen van mening verschillen. Vervolgens krijgt u een resultaat in beeld voor de partij die het dichtst bij u staat, als het om de inhoud van de politiek gaat. Het is en blijft een uitkomst van een test, geen verplichtend stemadvies vanzelfsprekend. In de praktijk gelden voor kiezers vaak andere redenen om op een bepaalde partij of persoon te stemmen. Veel mensen stemmen strategisch: maakt een bepaalde partij kans de grootste te worden of wil men dat juist voorkomen? Het imago van de lijsttrekker speelt een grote rol, de sociaal-economische achtergrond van de kiezer, voor sommigen de emotie op verkiezingsdag, voor anderen de onberedeneerde weerzin tegen of juist de voorkeur voor een bepaalde politicus. Kortom, lang niet iedereen kiest om strikt inhoudelijke redenen, de bestaansgrond van de StemWijzer, voor een bepaalde partij.
|